Có hai cô con gái có tính khí trái ngược nhau, cô chị thì nhút nhát, chậm chạp, trong khi cô em lại quá hiếu động, hoạt bát, vợ chồng chị Hà Minh đau đầu vì không biết ứng xử và dạy dỗ các con thế nào cho hài hòa.

Vợ chồng chị Hà Minh (Biên Hòa, Đồng Nai) cho biết, vợ chồng chị có hai đứa con nhưng tính nết của chúng hoàn toàn trái ngược nhau. Cô chị gái thì nhẹ nhàng, chậm chạp và nhút nhát, cứ đến chỗ nào đông người là bám riết lấy mẹ. Đến lớp thì cháu lầm lỳ, ít nói, thường nhìn các bạn chơi mà không chịu chơi chung. Cháu sống kín đáo, rất dè dặt khi thiết lập các mối quan hệ bạn bè. Cháu làm việc gì tuy hơi chậm nhưng rất cẩn thận, chu đáo, nhất là giữ gìn sách vở, áo quần và các tài sản riêng của mình.

Ngược lại, cô em gái thì rất nhanh nhẹn, hoạt bát, thậm chí có lúc quá hiếu động. Không bao giờ cháu chịu ngồi yên một mình, chơi đồ chơi thì chóng chán. Lúc nào cũng thấy cháu vội vàng, hấp tấp.

"Hai chị em gái chẳng hợp nhau, lúc nào cũng tị nạnh và cãi cọ. Đúng là cha mẹ sinh con, trời sinh tính. Chúng tôi không biết giáo dục chúng sao cho phù hợp”, chị Minh tâm sự.

Rất nhiều bậc phụ huynh có cùng băn khoăn như vợ chồng chị Hà Minh. Bởi tính khí của các con trong gia đình khác nhau ít nhiều chi phối đến sở thích, thái độ của mỗi trẻ. Vì thế, mỗi đứa con cũng cần có cách tác động và giáo dục riêng cho phù hợp. Việc mua sắm áo quần, đồ chơi cho mỗi đứa trẻ cũng cần quan tâm đến điều đó. Không ít trường hợp cha mẹ phải khó xử khi mỗi đứa con phản ứng khác nhau trước những món quà mà người lớn mua cho chúng.

Chị Hà Minh không giấu nỗi băn khoăn: “Mua cho con những thứ giống nhau thì sẽ có đứa không thích. Nhưng chỉ cần khác nhau chút xíu là chúng tị nạnh, so đo. Không phải khi nào cũng có thể mang cả hai đứa đi theo để sắm đồ cho chúng. Chúng tôi còn vấp váp nhiều tình huống khó xử khi dạy dỗ hai đứa. Đứa chị thì muốn nó nhanh nhẹn hơn, còn con em thì mong nó đừng quá hiếu động, mà chưa biết phải làm sao”.

Theo các chuyên gia tâm lý, giáo dục, thực tế rất ít gặp những người có kiểu khí chất thuần khiết. Để tiện việc nghiên cứu nuôi dạy con trẻ, bằng cách định hướng vào những đặc điểm cơ bản của chúng. Chúng ta có 4 kiểu khí chất như sau: hoạt bát, nóng nảy, bình thản, ưu tư.

Những bé hiếu động là thuộc khí chất hoạt bát hoặc nóng nảy. Tâm tính của những bé này hay thay đổi thất thường, suy nghĩ thường nông cạn, hời hợt, chóng chán, làm việc thường hấp tấp, vội vàng, không chịu được hoạt động đơn điệu kéo dài. Nhưng chúng có mặt mạnh là ham hiểu biết, linh hoạt, dễ thích ứng với sự thay đổi tình huống, có nghị lực và năng lực sáng tạo với những công việc hứng thú.

Thông thường đó là những bé vui vẻ, cởi mở, khi gặp những điều thất bại hay khó chịu sẽ ảnh hưởng không lâu đến tâm trạng của chúng. Những người này dễ dàng thiết lập quan hệ, nhanh chóng làm quen với người khác. Nếu cha mẹ có biện pháp giáo dục đúng đắn, các trẻ này sẽ có tình cảm tập thể cao, vị tha, có thái độ tích cực với mọi hoạt động.

Những bé chậm chạp, nhút nhát là thuộc khí chất bình thản hoặc ưu tư. Trẻ có khí chất này nhìn bề ngoài có vẻ yếu đuối, hay lo lắng, buồn phiền, hay rụt rè, ít cởi mở, dễ cô đơn... Trong công việc, thường là người cần mẫn, chu đáo, trong quan hệ thì sâu sắc, tế nhị, bền vững.

Đối với các bé có kiểu khí chất này nếu có sự giáo dục đúng đắn thì dễ hình thành những phẩm chất như cần cù, thạo việc, vững vàng. Nhưng trong những hoàn cảnh không thuận lợi, trẻ có thể phát triển những tính xấu đặc trưng như uể oải, tính ì thụ động, đôi khi còn thể hiện thái độ thờ ơ, dửng dưng đối với hoạt động, với cuộc sống, với những người xung quanh và thậm chí đối với cả bản thân mình.

Giải pháp cụ thể:

Đối với trẻ hiếu động (là biểu hiện trội của 2 kiểu khí chất hoạt và nóng), cần giao cho trẻ những công việc sôi nổi, mạnh mẽ, khẩn trương. Nếu có sự kèm cặp, động viên kịp thời trẻ sẽ hoàn thành tốt hơn bạn mong đợi. Còn muốn trẻ sửa tính hiếu động của mình thì cha mẹ nên chọn và cùng trẻ chơi những đồ vật ở trạng thái tĩnh. Những trò chơi như xếp hình, nặn đất sét... sẽ định hướng sự chú ý của bé vào tay và não để hình thành nên sản phẩm.

Nếu được phụ huynh cổ động, khuyến khích, dần dần trẻ sẽ khắc phục được thói hiếu động. Những bé hấp tấp, vội vàng hãy cùng trẻ chơi những trò mang tính chế tác để sửa tính nóng nảy cho trẻ. Khuyến khích trẻ tự sáng tạo đồ chơi từ các vật liệu như giấy, gỗ hoặc vải. Việc tự tay làm các đồ chơi sẽ rèn cho chúng tính tỉ mỉ, chịu khó, kiên trì, bớt vội vã.

Ngược lại, đối với những bé có tính nhút nhát, chậm chạp (là biểu hiện trội của 2 kiểu khí chất trầm và ưu), cha mẹ nên chọn những loại đồ chơi ở trạng thái động, như ô tô, máy bay hoặc các trò chơi cần phải chơi cùng nhóm bạn để giúp bé hòa đồng và linh hoạt hơn. Tạo ra những tình huống giao tiếp, khuyến khích trẻ xử lý tình huống bằng cách mời về nhà nhóm bạn cùng chơi. Đầu tiên là những đứa trẻ nhỏ tuổi hơn ở cùng xóm, sau đó là những đứa trẻ cùng tuổi, tính nhút nhát của con bạn sẽ vơi đi.

Bạn cũng nên động viên trẻ tham gia các hoạt động, trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin hơn. Những bé này rất thích hợp với những công việc đòi hỏi tính cẩn thận, tỉ mỉ. Có công việc nào mang tính đơn điệu kéo dài như đọc sách, đan len, thêu thùa, may vá... bạn hãy giao cho bé. Chúng sẽ hoàn thành tốt như bạn mong đợi.

Các bậc phụ huynh cần lưu ý: Mỗi loại khí chất đều có mặt mạnh và mặt hạn chế. Không có kiểu khí chất nào là hoàn toàn tốt hay khí chất nào là hoàn toàn xấu. Vì thế, cha mẹ không nên bận tâm nhiều đến việc làm sao để chuyển đổi kiểu tính khí này sang kiểu tính khí khác cho con mình. Đó là một việc làm rất khó và không hiệu quả bởi “giang sơn khó đổi, bản tính khó dời”. Quan trọng ở chỗ tìm ra biện pháp tác động để phát huy mặt mạnh và hạn chế những khuyết điểm của khí chất thuộc về bé.

Bất kì một đứa trẻ nào dù có khí chất hiếu động, nhanh nhẹn hay yếu đuối, nhút nhát cũng đều có thể trở thành người có ích cho xã hội - nếu như đứa trẻ đó được quan tâm giáo dục, rèn luyện đúng đắn và được phân công công việc một cách hợp lý.

Lê Phạm Phương Lan
Giảng viên tâm lý học – Trường ĐH sĩ quan Lục quân 2

Trong bộ chuẩn này, trẻ trước khi vào tiểu học phải biết bật xa tối thiểu 50 cm, tự viết đúng tên mình, không mệt mỏi khi học liên tục khoảng 30 phút và biết ứng xử phù hợp với giới tính của bản thân...

Thông tư quy định về Bộ chuẩn được Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành hôm 23/7, bắt đầu có hiệu lực từ 6/9 tới.

Dự thảo về Bộ chuẩn được Bộ giáo dục Đào tạo đưa ra từ đầu năm 2009, xét đến 4 lĩnh vực phát triển là thể chất, tình cảm xã hội, ngôn ngữ và giao tiếp, nhận thức và sẵn sàng với việc học, gồm 29 chuẩn với 129 chỉ số đánh giá.

Theo đó, về thể chất, trẻ 5 tuổi có thể nhảy xuống từ độ cao 40 cm và tiếp đất an toàn, chạy 18m với thời gian nhiều nhất 5 giây...

Về phát triển tình cảm và quan hệ xã hội, trẻ phải nói được họ tên, địa chỉ nhà hoặc số điện thoại, tên bố mẹ; có thói quen chào hỏi, xưng hô lễ phép với người lớn, cảm ơn, xin lỗi...

Về phát triển ngôn ngữ và giao tiếp, ngoài việc phát âm rõ ràng, không nói tục chửi bậy, trẻ phải tự viết được đúng tên mình, nhận dạng được 29 chữ cái tiếng Việt...

Về phát triển nhận thức và sẵn sàng với việc học, bé có thể dự đoán một số hiện tượng tự nhiên đơn giản (mưa, nắng, gió...) sắp xảy ra, chỉ ra được khối cầu, khối vuông, khối chữ nhật và khối trụ theo yêu cầu.

Ngay sau khi dự thảo được đưa ra, có rất nhiều ý kiến trái chiều của các bậc phụ huynh cũng như các chuyên gia giáo dục về những nội dung trong đó. Không ít người lo ngại các chỉ số, nhất là về thể chất, là quá sức đối với trẻ.

Bộ chuẩn được áp dụng lần này về cơ bản vẫn giữ nguyên những nội dung trong dự thảo, gồm 4 lĩnh vực nhưng rút gọn còn 28 chuẩn với 120 chỉ số.

Một số chỉ số đã được sửa đổi cho phù hợp hơn, ví dụ như thay vì trẻ phải "chạy 18 m với thời gian nhiều nhất 5 giây" và "Trèo lên và xuống được ít nhất 5 bậc thang luân phiên từng chân", thì Bộ chuẩn quy định các em có thể "chạy 18m trong khoảng thời gian 5-7 giây" và "Trèo lên, xuống thang ở độ cao 1,5 m so với mặt đất".

Bộ chuẩn cũng được bổ sung thêm một số chỉ số mới không có trong dự thảo như trẻ 5 tuổi phải biết hút thuốc lá là có hại và không lại gần người đang hút thuốc, hay tham gia hoạt động học tập liên tục và không có biểu hiện mệt mỏi trong khoảng 30 phút.

Bộ chuẩn này được coi là căn cứ để xây dựng chương trình, tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn các bậc cha mẹ và cộng đồng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục, chuẩn bị tâm thế cho trẻ 5 tuổi vào lớp 1.

Minh Thùy

Bộ truyện cực kỳ hấp dẫn, vui nhộn và bổ ích này có gốc gác từ loạt phim hoạt hình cùng tên được nhiều thế hệ thiếu nhi trên thế giới yêu thích suốt 40 năm qua.

Những cuốn sách đẹp sắp tới tay bạn đọc sẽ thuật lại những cuộc phiêu lưu của một chú chó có tên Scooby-Doo cùng với 4 người bạn trẻ. Trên đường đi họ gặp vô số những bí mật của tự nhiên hoặc do con người tạo ra khiến cả nhóm 5 thành viên không ngớt ngạc nhiên, lắm lúc phải xanh mặt, thậm chí dựng tóc gáy. Tuy nhiên, tình đoàn kết, trí thông minh, lòng can đảm, sự tháo vát…  đã giúp họ tìm ra chân tướng của những bí mật, giúp đỡ cho rất nhiều người khác.

Mỗi cuộc phiêu lưu của Scooby-Doo và nhóm bạn là một bài học kiến thức, đạo đức và lối sống. Kẻ xấu hoặc kiến thức chưa được biết tới (thường xuất hiện dưới dạng những “con ma” bí ẩn) dứt khoát sẽ bị trừng trị hoặc được khám phá và lĩnh hội. Lòng tốt, sự chính trực, tri thức bao giờ cũng giúp con người vượt lên, tiến bộ hơn.

Đọc Scooby-Doo, các em có thêm nhiều hiểu biết trong những lĩnh vực khác nhau, từ nấu ăn cho đến khảo cổ, từ thế giới động vật hoang dã cho tới các hiện tượng quang học. Những chuyến đi của Scooby-Doo và nhóm bạn luôn kích thích các em vận trí lực để quan sát, suy luận và đặc biệt là tưởng tượng.

Cốt truyện của Scooby-Doo rất nhẹ nhàng, vui nhộn. Chẳng hạn những kẻ ăn trộm kẹo không bị véo tai trị tội mà sẽ bị béo phì hoặc ôm bụng nhăn nhó, còn nhân vật chính là chú chó Scooby-Doo lại rất tham ăn và sợ ma. Hầu như ai cũng phải bật cười trước một chú chó láu lỉnh, dễ thương như Scooby Doo.

Ban đầu loạt truyện Scooby-Doo được nhằm vào lứa tuổi từ mẫu giáo và tiểu học nhưng sau 40 năm tồn tại và liên tục được bổ sung cho tới tận ngày hôm nay, Scooby-Doo và 4 người bạn đã trở thành một trong những nhân vật hoạt hình được yêu thích nhất trên thế giới, không chỉ trong trẻ em mà cả người lớn.

Loạt truyện về chú chó Scooby Doo được Công ty Cổ phần Sách Thương Huyền xuất bản tại Việt Nam theo hợp đồng nhượng quyền với tập đoàn Warner Bros (Mỹ) thông qua Công ty Global Brands. Theo hợp đồng này, Công ty Cổ phần Sách Thương Huyền độc quyền in ấn và phát hành trên lãnh thổ Việt Nam tất cả các loại sách in (đơn ngữ Anh hoặc Việt, song ngữ Anh Việt, truyện tranh, truyện chữ, sách tô màu ....) có sử dụng nhóm nhân vật Scooby Doo và các bạn.

Trước mắt, sẽ có 5 dòng sách Scooby Doo. Trước hết là 2 dòng sách song ngữ Anh Việt Vui học tiếng Anh dành cho các bạn nhỏ mới học tiếng Anh và Thám tử nhí dành cho các bạn đã có một vốn Anh ngữ tương đối khá. Ở sau mỗi cuốn sách đều có những câu đố, trò chơi giúp luyện tiếng Anh.

Với những em nhỏ tuổi từ 5 đến 8, dòng sách Scooby Doo Đọc và Giải sẽ mang đến cơ hội thưởng thức những câu chuyện vui nhộn đi kèm với những hoạt động luyện khả năng quan sát, óc phán đoán.  Bé có thể tự đọc (vì phần chữ đi theo minh họa ngắn gọn, phù hợp với các bé lớp 1 đến lớp 3) hoặc nhờ bố mẹ , anh chị đọc cho nghe. Đọc xong, bé được khuyến khích tô màu, tự giải những câu đố, đoán chữ ...Scooby Doo đọc và giải còn là cơ hội để bé có thể giao tiếp với bố mẹ nhiều hơn.

Các em nhỏ tuổi từ 6 đến 10 có thể tự đọc những cuốn sách thuộc dòng Scooby Doo Phiêu Lưu Mạo Hiểm. Đây có lẽ là một trong những dòng sách Scooby Doo hấp dẫn nhất cho tuổi này.

Với những em đã lớn hơn, tuổi từ 8 đến 13, Scooby Doo Trinh thám vẫn là người bạn đường trung thành tiếp sức cho trí tưởng tượng của các em.  Các em cũng sẽ phải suy đoán nhiều hơn (các dấu vết cũng phức tạp hơn ) để cùng Scooby Doo tìm ra thủ phạm của nhiều vụ án, tìm ra nhiều bí mật chưa được biết tới. Những mảng minh họa màu nhỏ trên từng trang truyện sẽ giúp các em hình dung dễ dàng hơn.

Một đặc điểm nổi bật của các dòng sách Scooby Doo là được thiết kế theo đúng lứa tuổi. Cùng 1 đề tài,một cốt truyện nhưng phần chữ và phần hình minh họa được trình vừa đủ và phù hợp với từng lứa tuổi.

Chắc chắn Scooby Doo sẽ là những cuốn sách làm hài lòng cả trẻ em lẫn cha mẹ.

Bộ sách giúp phát triển chỉ số thông minh (IQ) và chỉ số cảm xúc (EQ) cho bé.

Cha mẹ hãy dành nửa tiếng mỗi ngày cho bé, bé sẽ biết thêm nhiều câu chuyện mới, qua đó giúp bé phát triển tư duy, biết xử lý các tình huống thường gặp trong cuộc sống hàng ngày, dễ dàng tiếp thu những bài học hay, rèn luyện sự khéo léo.

Bộ sách không chỉ là những câu chuyện đơn thuần, mà còn giúp bé phát triển đồng đều IQ và EQ!

Hãy thử một cách học mà vui, vui mà học:
Cha mẹ kể chuyện – Bé nghĩ lời kết – Cha mẹ hướng dẫn – Bé tự rút ra bài học

- Thu hút sự hứng thú của bé:
Cha mẹ hãy tạo ra không khí đầm ấm để bé cùng tham gia vào câu chuyện. Cha mẹ phải thật sự yêu thích câu chuyện, nhiệt tình kể cho bé bằng giọng hào hứng, ấm áp để lôi cuốn bé, giao lưu với bé bằng trái tim mình và sử dụng cả ngôn ngữ cơ thể.

- Dạy bé cách kể chuyện hấp dẫn:
Biết cách kể chuyện trước khi đi học rất quan trọng, giống như sau này vào học cấp một bé phải học viết văn vậy. Muốn như vậy, bé phải nghe nhiều, kể nhiều, đọc nhiều, nhớ nhiều và tích cực suy nghĩ. Cha mẹ kể chuyện bé nghe đồng thời giúp bé tự nghĩ ra phần kết cho câu chuyện, khi tự "sáng tác" thành công bé sẽ rất vui sướng.

- Kể chuyện cho bé như thế nào là hay?
Cha mẹ cố gắng kể bằng giọng điệu tự nhiên, ấm áp, lên bổng xuống trầm, có cao trào, nhanh chậm, sinh động và truyền cảm. Điều đó khiến bé thích thú và cảm nhận nội dung truyện bằng cảm xúc của mình, nhờ đó trí tưởng tượng, khả năng ghi nhớ của bé cũng được kích thích.
Hãy khéo léo đặt câu hỏi đúng lúc đúng chỗ, giúp bé liên tưởng từ kinh nghiệm thực của mình và mở rộng tư duy, sáng tạo ra nhiều tình tiết và các kết cục khác nhau. Đặt câu hỏi và yêu cầu bé trả lời cũng là một cách hay để phát triển tư duy và khả năng ngôn ngữ của bé.

- Những vấn đề thường gặp khi bé tự sáng tác:
Khi mới bắt đầu bé sẽ thấy hơi khó khăn. Vì bé chưa có nhiều kinh nghiệm sống, tư duy và ngôn ngữ đều mới đang chập chững khởi động. Ban đầu, mẹ hỏi có thể bé sẽ không biết trả lời thế nào. Mẹ hãy gợi ý, nhắc khéo bé bằng vài đáp án để bé chọn.
Cha mẹ không nên gò ép tư duy của bé. Có thể bé sáng tác phần kết chưa hay nhưng quan trọng là cha mẹ và bé cùng có những giờ phút bên nhau, bé đã tự tư duy, tự suy nghĩ theo hướng dẫn của mẹ và cảm nhận được tình yêu của mẹ. Và cha mẹ cũng nhận ra từng bước trưởng thành, sự tiến bộ của bé.
Sau khi bé sáng tạo ra phần kết theo ý mình, chúng tôi cung cấp một đoạn kết mẫu để mẹ tham khảo, mở rộng thêm và hướng dẫn bé.

- Gợi mở tư duy của bé:
Khi bé ấp úng, hoặc không biết nên làm thế nào, cha mẹ không nên cáu giận. Cũng có thể là do cha mẹ hướng dẫn chưa đúng hướng nên bé chưa làm được, hãy thử hướng suy nghĩ của bé sang phía khác, thay đổi cách đặt câu hỏi mình, dần dà bé sẽ bạo dạn hơn và tự làm được.

- Nên đọc cuốn sách này khi nào?
Cha mẹ và con cùng đọc sách tình cảm biết bao, mẹ có thể đọc cho bé sau bữa ăn hay lúc sắp đi ngủ... Những câu hỏi nhẹ nhàng, giọng đọc mềm mại của mẹ cất lên một cách tự nhiên, bé sẽ thư giãn và thoải mái như được hòa mình vào câu chuyện.

- Chú ý dến từng tình tiết của chuyện, nhấn mạnh phần kết:
Để bé lớn lên cần cả một quá trình, chứ không phải một sớm một chiều. Vì thế, cha mẹ đừng quá sốt ruột. Hãy nhẫn nại hướng dẫn bé từng chút một, bồi đắp lòng tự tin của bé. Sẽ rất vất vả để dõi theo từng bước phát triển tư duy, ngôn ngữ của bé, đó thật sự là chặng đường thử thách lòng kiên nhẫn của cha mẹ. Kết cục của mỗi câu chuyện cũng quan trọng, nhưng quan trọng hơn nữa chính là quá trình kể và cảm nhận câu chuyện của bé.