Trong trò chơi tình huống tưởng tượng được hình thành, đồ chơi được sử dụng chính là mẫu sao chép những đồ vật thực và những đồ vât tượng trưng, mà nhờ các dấu hiệu  chức năng của mình cho phép thay thế các đồ vật thật. Cái chính của đứa trẻ là tái tạo lại các mối quan hệ của người lớn. Tất cả những điều đó hướng đứa trẻ vào cuộc sống xã hội, tạo điều kiện để đứa trẻ trở thành người tham gia vào cuộc sống xã hội sau này.

Tính xã hội của cấu trúc và phương thức thực hiện hoạt động vui chơi được L.X. Vưgôtxki nhấn mạnh vai trò kí hiệu ngôn ngữ trong trò chơi, ý nghĩa quan trọng của chúng đối với các chức năng tâm lí đặc trưng loài người đó làtư duy ngôn ngữ, là sự điều chỉnh có ý thức hành động v.v…

Đứa trẻ mẫu giáo khi xâm nhập vào tập thể bạn cùng tuổi nó đã tích lũy những quy tắc, những chuẩn mực hành vi, những giá trị đạo đức nhất định nhờ sự ảnh hưởng của cha mẹ và người lớn. Đứa trẻ mẫu giáo bắt chước những người thân như bắt chước kiểu cách của họ, rút ra từ người lớn sự đánh giá mọi người, đánh giá những sự kiện và đồ vật. Tất cả những điều đó được đưa vào hoạt động vui chơi, vào trong giao tiếp với bạn cùng tuổi, hình thành các phẩm chất cá nhân của đứa trẻ.

Dựa vào nội dung, chủ đề chơi được trẻ ưa thích, đặc điểm ngôn ngữ của nó có thể xác định dạng giao tiếp của đứa trẻ, xác dịnh hứng thú của nó và các mối quan hệ trong gia đình.

Cha mẹ khuyến khích trẻ tham gia hoạt động vui chơi có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển nhân cách của đứa trẻ. Nếu cha mẹ có khuynh hướng cho trẻ tham gia vào hoạt động học tập ngay dễ nảy sinh xung đột bên trong nhân cách của đứa trẻ. Ơ đứa trẻ xuất hiện cảm giác có lỗi thể hiện trong những phản ứng sợ hãi, uể oải, thụ động … có thể tạo cơ hội xuất hiện cảm giác tự ti.

Trong những điều kiện giao tiếp chơi và giao tiếp thực với bạn cùng tuổi đứa trẻ dần dần nhận thấy cần phải áp dụng các chuẩn mực hành vi đã lĩnh hội vào thực tiễn, ứng dụng những chuẩn mực đạo đức và quy tắc hành vi vào những tình huống cụ thể khác nhau. Trong hoạt động chơi của trẻ không ngừng nảy sinh những tình huống đòi hỏi có sự thống nhất hành động, đòi hỏi sự biểu hiện mối quan hệ thiện chí với bạn cùng chơi, đòi hỏi biết từ bỏ những ham muốn riêng của mình vì mục đích chung. Trong những tình huống như thế không phải lúc nào trẻ cũng có những phương thức hành vi cần thiết. Giữa trẻ thường xuất hiện những xung đột khi mà mỗi đứa trẻ  bảo vệ quyền lợi của mình mà không tính tới qyuền lợi của bạn cùng chơi. Các xung đột có thể kéo dài và sâu sắc do những tấm gương giao tiếp trong gia đình mà đứa trẻ lĩnh hội được. Dư luận xã hội, sự đánh giá lẫn nhau của trẻ trong nhóm bạn bè dần dần được hình thành và ảnh hưởng quan trọng đến sự  phát triển nhân cách của đứa trẻ. Đặc biệt sự đánh giá của nhóm bạn cùng tuổi ở lứa tuổi mẫu giáo lớn. Đứa trẻ thường cố gắng tự kiềm chế hành vi của mình khi có sự phản đối của bạn cùng tuổi, hướng tới xứng đáng với mối quan hệ tốt của họ.

Mỗi đứa trẻ có vị trí nhất định trong nhóm, được biểu hiện trong mối quan hệ của bạn cùng tuổi với nó. Mức độ được yêu mến mà đứa trẻ có được phụ thuộc vào nhiền nguyên nhân : phụ thuộc vào sự hiểu biết của nó, vào sự phát triển trí ruệ, vào đặc điểm hành vi, vào kĩ năng xác lập các mối quan hệ với mọi người xung quanh, vào vẻ ngoài của nó v.v…

Bạn cùng tuổi liên kết với nhau trong trò chơi, phần lớn có tính tới các mối quan hệ và cảm tình riêng, nhưng đôi khi có những vai trong trò chơi mà không có ai muốn thực hiện, đứa trẻ rơi vào tình trạng không được lòng bạn .

 Cùng với người lớn các bạn cùng tuổi cũng trở thành những người điều chỉnh trò chơi sắm vai theo chủ đề và trò chơi có luật. Trẻ tự phân vai, theo dõi việc thực hiện quy tắc chơi, bổ sung chủ đề chơi bằng nội dung tương ứng v.v… Ở độ tuổi này các mối quan hệ lẫn nhau với bạn cùng tuổi trong một số trường hợp trở nên quan trọng đối với trẻ hơn là mối quan hệ qua lại với người lớn. Trẻ mẫu giáo có khuynh hướng tin tưởng vững chắc vào các phẩm chất tốt của mình trong tập thể bạn cùng tuổi.

Những hành động và các mối quan hệ lẫn nhau mà trẻ đóng vai tương ứng cho phép trẻ làm quen với những động cơ hành vi nhất định, với những cử chỉ, những xúc cảm của người lớn, nhưng trẻ chưa lĩnh hội vững chắc những điều đó. Trò chơi không chỉ giáo dục trẻ về mặt nội dung mà cả về cách thể hiện. Trong quá trình quan hệ lẫn nhau qua thoả thuận về lí do chơi, về nội dung chơi, phản ánh vai chơi, đồ chơi v.v…trẻ học cách cân nhắc đến nhu cầu của bạn, đồng cảm với bạn, nhường nhịn bạn, đóng góp cho công việc chung.

Các mối quan hệ với ban cùng tuổi vì trò chơi, vì các mối quan hệ vai chơi đã thể hiện sự ảnh hưởng cơ bản đến sự hình thành nhân cách của đứa trẻ, tạo điều kiện phát triển các phẩm chất nhân cách như sự giúp đỡ lẫn nhau, tính nhường nhịn, tính vị tha, …Các mối quan hệ vì trò chơi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của trẻ, đối với việc lĩnh hội các chuẩn mực đạo đức đơn giản của trẻ. Chính trong trò chơi hình thành và biểu lộ một cách thực tế những chuẩn mực và quy tắc hành vi trẻ đã được lĩnh hội. Tất cả những điều đó tạo nên cơ sở phát triển đạo đức của trẻ, hình thành kĩ năng giao tiếp trong tập thể bạn cùng tuổi.

                                                   TÀI LIỆU THAM KHẢO        

1.            Ì. . Panphilova, Trò chơi trị liệu giao tiếp.  Moskva, 2001.

2.            G.A.Uruntaeva. Tâm lí trẻ em mầm non , Trung tâm xuất bản Viện hàn lâm Nga, 1996.